Di chuyển ở Việt Nam: tàu hỏa, xe khách, phà & đưa đón

Sai lầm kinh điển của người đi lần đầu là xem Việt Nam như một thành phố đơn lẻ mà bạn có thể đi taxi ngang qua trong hai mươi phút. Trên thực tế, ba trung tâm lớn — Hà Nội ở miền Bắc, Đà Nẵng ở miền Trung, Thành phố Hồ Chí Minh ở miền Nam — mỗi nơi cách nhau khoảng một giờ bay và gần trọn một ngày đường bộ hoặc đường sắt. Đi đúng các chặng lớn thì phần còn lại tự khớp vào. Đây là cách mỗi phương tiện thực sự vận hành, không phải cách các tờ rơi mô tả.

Bay nội địa — các chặng dài

Với những chặng nhảy lớn liên vùng, bay là lựa chọn hợp lý duy nhất. Hà Nội đến Đà Nẵng, Đà Nẵng đến Thành phố Hồ Chí Minh, hoặc từ một trong hai đầu ra Phú Quốc đều là những chuyến bay ngắn, thường xuyên, giúp bạn tiết kiệm một đêm lăn lộn trên đường. Ba hãng bay phủ mạng lưới này:

• Vietnam Airlines — hãng hàng không quốc gia dịch vụ đầy đủ, với hạn mức hành lý ký gửi đàng hoàng, máy bay mới nhất và lịch bay đáng tin cậy nhất. Lựa chọn mặc định của chúng tôi cho ai đi cùng hành lý hoặc có lịch nối chuyến sát.
• Vietjet — hãng giá rẻ lớn. Giá vé thực sự rẻ nếu bạn đặt trước, nhưng hành lý, ghế ngồi và cả một chai nước đều tính thêm, và đây là hãng dễ bị trễ chuyến nhất khi thời tiết xấu.
• Bamboo Airways — một lựa chọn trung gian, thường có giá tốt trên các tuyến ven biển miền Trung.

Đặt trước từ hai đến bốn tuần thì một vé một chiều Hà Nội–TP.HCM có thể rẻ hơn một vé xe giường nằm. Để tới phút chót, đặc biệt là quanh dịp Tết hay cao điểm nghỉ hè trong nước, giá sẽ tăng gấp ba. Bạn có thể tìm vé máy bay và khách sạn cùng lúc để các ngày khớp nhau, thay vì đặt một vé giá hời đáp xuống lúc 1 giờ sáng ở một thành phố không có chỗ nào để nhận phòng.

Tuyến đường sắt Thống Nhất

Tuyến đường sắt duy nhất chạy suốt chiều dài đất nước là một trong những trải nghiệm du lịch chậm tuyệt vời nhất châu Á — và đó là một phương tiện, không phải một trò mới lạ. Tàu chậm hơn bay nhưng đưa bạn từ trung tâm thành phố này đến trung tâm thành phố kia, và bạn ngắm đất nước trải ra thay vì nhìn chiếc khay sau lưng ghế.

Viên ngọc là đoạn ngắn Huế–Đà Nẵng vượt Đèo Hải Vân. Đường ray bám sát bờ biển nơi núi đổ thẳng xuống mặt biển, và suốt khoảng chín mươi phút nó đơn giản là ngoạn mục — đáng để sắp xếp một chuyến tàu ban ngày quanh nó ngay cả khi bạn bay mọi chặng khác.

Hãy ngồi bên phía tay phải khi đi về phía Nam từ Huế, đặt một chuyến khởi hành ban ngày, và giữ cho cửa sổ quang đãng — đoạn Hải Vân thường xuyên được bình chọn là một trong những cung đường tàu đẹp nhất hành tinh, và nó chỉ tốn vài đô la.

Với các chặng dài hơn, hãy đặt khoang giường nằm mềm: một cabin bốn giường có máy lạnh biến một chuyến Hà Nội–Huế hay Đà Nẵng–Nha Trang qua đêm thành một giường ngủ mà bạn không phải trả tiền khách sạn. Cabin giường nằm cứng (sáu giường) rẻ hơn và hoàn toàn ổn; còn ghế cứng và mềm chỉ chịu được cho những chặng ban ngày vài giờ.

Xe giường nằm

Xe giường nằm ở Việt Nam là một mạng lưới riêng của chúng, vươn tới những thị trấn mà đường sắt và sân bay không bao giờ đến — nghĩ đến Hà Giang, Mũi Né, Đà Lạt hay những con đường vùng Cửu Long. Chúng rẻ, chạy thường xuyên và đi qua đêm, nên bạn đổi một đêm khách sạn lấy tiền vé.

Cần thành thật ở đây: các giường là những khoang ngả lưng được làm cho vóc người Việt, nên ai cao hơn khoảng 1,8m sẽ phải co người lại, và cách lái xe có thể khá bạo. Với một chặng ban ngày bốn đến sáu giờ nơi không có chuyến bay nào, chúng là một món hời. Với một chặng qua đêm mười hai giờ trên tuyến mà tàu hoặc máy bay cũng phục vụ, hầu hết du khách ngủ ngon hơn nhiều trên đường ray hoặc đơn giản là bay. Hãy chọn một nhà xe uy tín và một chiếc xe "cabin" đời mới hơn thay vì tấm vé rẻ nhất bạn tìm được.

Phà ra đảo và cano cao tốc

Mỗi hòn đảo đều có tuyến đường biển riêng, và chọn đúng con tàu phụ thuộc vào điều kiện biển không kém gì giá cả:

• Phú Quốc — phà cao tốc chạy từ Rạch Giá và Hà Tiên trên đất liền, dù hầu hết du khách giờ đơn giản bay thẳng ra đảo.
• Cát Bà — đến từ Hải Phòng bằng cách kết hợp phà và đường bộ, hoặc trên các tàu du lịch luồn lách qua Vịnh Lan Hạ và Vịnh Hạ Long.
• Côn Đảo và các hòn đảo nhỏ hơn — phục vụ bằng cano cao tốc, nhưng các chuyến đi phụ thuộc thời tiết và có thể bị hủy hẳn khi biển động, nên đừng bao giờ sắp một chuyến nối tiếp sát nút trong cùng ngày.

Di chuyển trong nội đô

Trong Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và hầu hết các thị trấn, chiếc app lo tất cả:

• Grab — lựa chọn mặc định. Đặt một GrabBike (bạn ngồi sau, có mũ bảo hiểm) để luồn qua dòng xe với giá chỉ vài đồng, hoặc một GrabCar khi bạn có hành lý hay đi cùng người khác. Giá cố định và hiển thị trước khi bạn xác nhận, xóa bỏ chuyện mặc cả và trò chơi đồng hồ tính cước kiểu cũ.
• Xanh SM — đội taxi điện đang phát triển nhanh: những chiếc xe hơi và xe máy màu xanh sạch, êm, có tính cước, đặt qua app hoặc vẫy trên đường. Một lựa chọn thay thế tuyệt vời khi Grab đang tăng giá.
• Tàu điện (metro) — cả hai thành phố lớn giờ đều có các tuyến metro đang hoạt động (tuyến số 1 ở TP.HCM và hai tuyến ở Hà Nội). Chúng rẻ, mát và thực sự hữu ích dọc các hành lang của mình, dù mạng lưới vẫn còn non trẻ và chưa phủ hết cả một hành trình.

Hãy mua một chiếc eSIM nội địa ngay khi đến để những app này hoạt động từ sân bay — một chiếc điện thoại không có dữ liệu là một chiếc điện thoại không thể đặt Grab.

Xe riêng và đưa đón sân bay

Với các gia đình, nhóm đông, ai mang theo nhiều hành lý thật sự, hoặc những ngày gồm nhiều điểm dừng — Đèo Hải Vân bằng đường bộ, các lăng tẩm quanh Huế, một chuyến đi Cửu Long trong ngày — một chiếc xe riêng với tài xế nói tiếng Anh là lựa chọn thoải mái nhất và thường cũng kinh tế nhất một khi bạn chia chi phí cho bốn người. Nó cũng xóa đi khoảnh khắc căng thẳng nhất của bất kỳ chuyến đi nào: cảnh chen chúc sau chuyến bay ở sân bay với hành lý và một chiếc điện thoại hết pin. Đây là phần chúng tôi thường thu xếp trực tiếp nhất; hãy cho chúng tôi biết lộ trình của bạn và chúng tôi sẽ lên kế hoạch chuyến đi xoay quanh nó.

Nên chọn cách nào

• Các chặng lớn giữa các vùng (Hà Nội / Đà Nẵng / TP.HCM / Phú Quốc) — hãy bay, và đặt sớm.
• Huế–Đà Nẵng — đi tàu ban ngày để ngắm Đèo Hải Vân, lần nào cũng vậy.
• Qua đêm giữa các thành phố ven biển — tàu giường nằm mềm thắng xe khách.
• Thị trấn không có sân bay hay đường sắt — xe giường nằm, của một nhà xe tốt.
• Các hòn đảo — phà hoặc cano cao tốc, có chừa thời gian dự phòng cho thời tiết.
• Trong nội đô — Grab hoặc Xanh SM, metro ở nơi nào có chạy.
• Gia đình, nhóm, những ngày nhiều điểm dừng, chặng ra sân bay — xe riêng có tài xế.

Hãy kết hợp linh hoạt. Một chuyến hai tuần được lên kế hoạch tốt có thể bay các chặng dài, đi tàu Hải Vân một lần, và giữ một chiếc xe riêng cho những ngày đưa đón lắt nhắt — đó chính là kiểu lịch trình mà chúng tôi dàn dựng để kiếm sống.